Khắc phục tật ngân rung không đều

Ngân rung, hay còn gọi là vibrato, là hiệu ứng dao động nhẹ về cao độ giúp giọng hát có chiều sâu và cảm xúc hơn thay vì phẳng lì như một âm thanh máy móc. Tuy nhiên, nhiều người khi mới luyện ngân rung thường gặp tình trạng rung không đều: lúc nhanh lúc chậm, lúc to lúc nhỏ, hoặc rung giật cục thay vì đều đặn mượt mà. Đây là một tật khá phổ biến và hoàn toàn có thể khắc phục được nếu hiểu đúng nguyên nhân.

Nguyên nhân thường gặp của ngân rung không đều

Phần lớn trường hợp ngân rung không đều bắt nguồn từ việc kiểm soát hơi thở chưa ổn định. Khi luồng hơi ra không đều, cột hơi nâng đỡ giọng hát cũng dao động thất thường, kéo theo độ rung bị loạn nhịp. Một nguyên nhân khác là do gắng sức tạo ra rung một cách chủ động bằng cách rung hàm hoặc rung lưỡi, thay vì để rung xảy ra tự nhiên từ sự thả lỏng của thanh quản. Cách làm này khiến rung nghe gượng gạo, không đều và nhanh mỏi. Ngoài ra, căng cơ ở cổ họng, hàm hoặc lưỡi khi hát nốt cao cũng là thủ phạm phổ biến khiến vibrato trở nên giật cục.

Bài tập ổn định hơi thở trước khi luyện rung

Trước khi sửa ngân rung, cần đảm bảo luồng hơi ra đều. Một bài tập hữu ích là hát một nốt duy nhất bằng âm “a” hoặc “u”, giữ nốt đó thẳng và đều trong support từ tám đến mười giây, không để âm lượng bị phập phù. Khi đã giữ được nốt thẳng ổn định, hãy thử để giọng tự rung nhẹ ở cuối câu thay vì ép buộc ngay từ đầu. Vibrato tự nhiên thường xuất hiện khi cơ thể đủ thả lỏng và luồng hơi đủ ổn định, chứ không phải là một kỹ thuật tạo ra bằng cơ hàm.

Luyện rung đều bằng cách đếm nhịp

Một cách luyện tập cụ thể là ngân một nốt và đếm nhẩm theo nhịp đều, ví dụ bốn hoặc năm dao động trong một nhịp thở, sau đó tăng dần tốc độ khi đã quen. Việc gắn vibrato với một nhịp đếm cụ thể giúp não bộ hình thành thói quen rung đều đặn thay vì ngẫu hứng. Có thể tập với máy đếm nhịp ở tốc độ chậm, sau đó tăng dần khi cảm thấy ổn định.

Thả lỏng vùng cổ và hàm

Trước khi luyện ngân rung, nên dành vài phút khởi động thả lỏng cổ, hàm và vai bằng cách xoay nhẹ đầu, mát xa quai hàm, hoặc ngáp giả để mở rộng khoang họng. Căng cứng ở những vùng này là nguyên nhân trực tiếp khiến vibrato không đều và nghe gượng. Khi hát, hãy chú ý cảm giác ở cổ họng, nếu thấy căng thì nên dừng lại, thả lỏng rồi hát lại thay vì cố ép giọng.

Việc khắc phục tật ngân rung không đều cần thời gian và sự kiên nhẫn quan sát cơ thể mình. Tại Sen Music, giáo viên thường hướng dẫn học viên luyện từ nốt thẳng ổn định trước, rồi mới đưa vibrato vào một cách tự nhiên, tránh tình trạng ép rung sớm khiến giọng hát mất tự nhiên.